1.2 Projectrisico

Het begrip projectrisico is in dit handboek als volgt gedefinieerd:

"Een projectrisico is een onzekere gebeurtenis die -als deze plaatsvindt een positief of negatief effect heeft op de mogelijkheid om de projectdoelstellingen te realiseren."

Een drietal sleutelbegrippen uit de definitie is hieronder verder toegelicht:

• Onzekere gebeurtenis: een gebeurtenis vindt wel of niet plaats. Een projectleider wordt bijvoorbeeld wel of niet ziek. De kans van optreden is statistisch gesproken een getal tussen de 0 en 1. Een gebeurtenis met een kans 0 is geen risico, omdat deze niet kan plaatsvinden. Een gebeurtenis met een kans van 1 is een risico dat heeft plaatsgevonden en direct aandacht vereist.
• Positief of negatief effect: een risico is niet per definitie negatief voor een project, maar kan ook positief zijn. Negatief zijn bijvoorbeeld risico’s die leiden tot extra kosten of een langere doorlooptijd, positieve risico’s zijn kwaliteitsverbeteringen door de inzet van nieuwe technologie.
• Projectdoelstellingen: projectrisico’s hebben altijd gevolgen, het project of de projectresultaten staan op het spel als er niets gebeurt. Is dit niet het geval, dan is er geen sprake van een risico.

Hoe meer bekend is over een risico, hoe beter. In het ideale geval is precies bekend hoe een risico in elkaar steekt, hoe het projectteam het kan beïnvloeden en welke inspanningen hiervoor nodig zijn. In de praktijk betekent dit meestal dat een bedrijf ervaring heeft opgedaan met een risico in eerdere projecten. Het projectteam kan in zulke gevallen bijna routinematig omgaan met een risico. In het andere uiterste geval weet een projectteam niet van het bestaan van een risico. Als zo’n risico optreedt, wordt het team er compleet door verrast. De enige mogelijkheid die zij hebben is om ad hoc te reageren en er het beste van te maken. Figuur 1.1 toont de mate van bekendheid van een risico als een ijsberg die meer of minder onder water steekt.

Figuur 1.1: Risico-ijsberg, de mate van bekendheid van een risico. Hoe meer bekend is van een risico, hoe beter het projecteam erop kan inspelen.Projectrisicomanagement heeft als uitgangspunt dat het waardevol is om vóór een risico plaatsvindt inzicht te krijgen in de aard van het risico en acties te ondernemen om het risico gunstig te beïnvloeden. De rest van dit handboek beschrijft hoe u dit op een praktische en professionele manier aan kunt pakken.